İsmail UĞURBAŞ hakkında

28.08.2009 tarihinde Nikon D40 edinerek başladığı fotoğraf serüvenine 19.05.2012 tarihinde kızılötesi renk kattı. Genellikle doğayı fotoğraflar. 1982 doğumludur, İzmirde ikamet eder, Ege Üniversitesi Ege Meslek Yüksek Okulu İklimlendirme - Soğutma mezunudur ve mesleği Soğutma Teknikerliği'dir. Hobileri Fotoğrafçılık ve Hi-Fi'dir. Ayrıca İzmir merkezli Kadraj Fotoğraf Topluluğu yöneticilerindendir.

Sensör Temizliği

Sensör Temizliği

Uyarı: Sensör temizliği için eğer doğru ekipmana sahip değilseniz, sensöre müdahale ettiğinizde bu işlem sizin için kâbusa dönüşebilir. Bunu kendiniz yapmaya çalışmak yerine, fotoğraf makinenizi bana göndermeniz için iletişime geçmenizi öneririm.

Dijital fotoğraf makinelerinin sensörlerine kaçan toz partikülleri gibi yabancı maddeler çekilen fotoğraflarda bulanık bir nokta olarak karşımıza çıkar. Fotoğrafçıların kâbusu olan bu tozlardan kurtulabilmek için sensör temizliği nin nasıl yapılabileceğine dair profesyonel bir yaklaşımla anlatmaya çalışacağım.

Sensörün kirli olup olmadığını nasıl öğrenebilirim?

Yeterince ışıklı bir ortamda yakınlaştırma özelliğine sahip bir lensiniz varsa, en uzun odak uzunluğuna ayarlayıp, diyafram ayarını da olabildiğince kısık değere getirin, Iso ayarını da olabildiğince düşük tutarak mümkünse beyaz bir zemin ya da açık bir gökyüzünü pozlama yapın. Ortaya çıkacak görüntünün homojen bir kare olması tozları tespit etmemizi kolaylaştıracaktır. Düşük iso değeri kullanmamızın nedeni yüksek iso değerlerinde oluşacak grenlerin (kumlanma) lekeleri tespit etmemizi zorlaştıracak olmasıdır.
Örneğin Nikon 18-105mm lens ile 105mm odak uzunluğunda, f/36 diyafram ve iso 100 değerinde duruma göre 1/20 ila 1/50 saniye pozlama yapabilirsiniz. Aşagıdaki gibi bir fotoğraf kaşınıza çıkarsa bunun anlamı sensörünüzün kirli olduğudur.

kirli sensör

Equipment: Canon 1100D, EF-S 75-300
Exif: 300mm, f/32, iso100, 1/30 sec.

Hava pompası kullanarak sensördeki tozu gidermek tehlikelidir!

Sıkça paylaşılan görüş sensör temizliği için hava pompası kullanılmasıdır. Ben bu yöntemi asla tavsiye etmiyorum ve kendim sensör temizliği için de kesinlikle hava pompası kullanmıyorum. Çünkü hava pompası, sensördeki tozun fotoğraf makinesi dışına çıkarmaz. Aksine fotoğraf makinesinin içerisinde hapsolmasına neden olur. Hava pompasının sensöre yapışmış tozu tamamen sökeceğinin de garantisi yoktur.

Hava Pompası

Hava Pompası

Sensör temizliği ekipmanları

  • 1- Sensör temizliği için özel olarak üretilmiş sensör temizleme sıvısı
  • 2- Sensör temizleme spatulası
  • 3- Temizleme esnasında nefesimizle birlikte tozun perde odasına kaçmasını engellemek için steril maskeden oluşmaktadır.
Sensör Temizliği

Sensör Temizleme Spatulası

sensör temizleme sıvısı

Sensör Temizleme Sıvısı

steril maske

Steril Maske

Sensör temizleme sıvısı bu işlem için özel üretilmiş %99,99 saflıkta, uçucu, uçunca ardında kalıntı, iz bırakmayan nitelikte bir solvent (çözücü) olmalıdır. Metanol (Metil Alkol), Isopropranol (İzopropil alkol) bu sıvılara örnek olarak gösterilebilir. Her %100 saflıkta olduğunu iddia eden ürünlere itibar etmeyin. Ucuz olması açısından %100 diye aldığım 1lt Metanolün temizlik sonrasında iz bıraktığını gözlemledim. Bunun için deneyip onayladığım Eclipse marka sensör temizleme sıvısını tavsiye ederim.
Sensör temizleme spatulası ise yine sensör temizleme için özel olarak üretilmiş, uygulandığı yüzeyde toz veya zerrecik bırakmayan, üzerine sürülen kimyasalı kolayca emebilen bir yapıya sahiptir. Bunun için yine deneyip onayladığım Eclipse marka sensör temizleme spatulalarını tavsiye ederim. Şunu unutmayın ki sensör boyutunuza göre spatula boyutu seçmeniz gerekir. Buraya tıklayarak hangi marka/model makinelerde hangi boyutta spatula kullanacağınıza karar verebilirsiniz.

Sensörün kirlenmesini hızlandıran etmenler

Sensörün kirlenmesini hızlandıran etmenler rüzgarlı ortamlarda sık lens değiştirme ve yakınlaştırma özelliğine sahip lenslerdir. Bu tip lensler yakınlaştırma ve uzaklaştırma esnasında içlerindeki havayı akordiyon gibi emip basarlar. Bu da lensin içindeki ve fotoğraf makinesinin perde odasındaki tozların sensöre ulaştışmasına neden olmaktadır.

Sensörü temiz tutabilmek için

Kuşkusuz sensöre toz kaçmasının en kolay yolu lens değiştirirken perde odasının açık havaya maruz kalmasıdır. Gerekmedikçe ve özellikle rüzgârlı havalarda lens değiştirmeyiniz. Değiştirmeniz gerekiyorsa gövdenin bayonet kısmı aşağıya bakacak şekilde tutarak ve mümkünse çanta veya elbisenizle rüzgara karşı siper yaparak lens değiştirebilirsiniz.

Adobe Photoshop da sensör lekelerine çözüm olabilir

Sensör temizleme ya da temizletme imkânınız yoksa fotoğraflarınızda görünen lekeleri Adobe Photoshop yazılımında bulunan “Spot Healing Brush” özelliğini kullanarak da kolaylıkla yok edebilirsiniz.

Sensör Temizliğini nasıl yapabilirim?

Öncelikle sensör temizleme spatulasına yeteri kadar sensör temizleme sıvısından damlatarak hazır hale getiriniz. Fotoğraf makinenizi sensör temizleme moduna alarak sensörün önündeki ayna ve perde mekanizmalarının kalkmasını sağlayınız. Ancak bu sayede sensörü temizleyebilirsiniz fakat unutulmaması gereken önemli nokta ise bataryanın full şarjlı olmasının gerekliliğidir. Sebebi ise temizleme esnasında ayna ve perde mekanizmalarının şarj bitiminden dolayı kapanıp spatulanın arada sıkışmasının önüne geçmektir. Bu şekilde arızalanıp servise giden makine sayısı oldukça fazladır.
sensör temizliği
Hazırladığınız spatulayı, sensörün bir ucundan bir ucuna tek hamlede bastırarak hafif yatık şekilde gezdiriniz ve spatulayı sensörü temizlememiş diğer yüzüne yatırıp başladığınız noktaya tekrar geri gezdiriniz. İşlemi tekrarlamanıza gerek yoktur fakat temizlendiğinizden emin olmadıysanız aynı spatulayı ikinci kez kullanmayınız. Bunun yerine yeni spatula ile işlemi tekrarlayınız. Eğer şu şekilde bir görüntü ile karşılaştıysanız işlem başarılı demektir:

Sensör Temizliğini nerede yaptırabilirim?

Daha önce saymış olduğum ekipmanlara sahip değilseniz, ekipman temin etme problemleri veya sensöre müdahale etmek istememeniz gibi durumlarda sensör temizliği yaptırmak için İletişim Formu aracılığıyla benimle iletişime geçmeniz yeterlidir.

Sony A7R Kızılötesi Çevirme Rehberi

Bu yazımda sizlere Sony A7R’nin nasıl Kızılötesi Fotoğraf çekimi için çevrileceğini anlatacağım. Öncelikle bir fotoğraf makinesini neden sadece kızılötesi fotoğraf çekimi için çevirdiğimizi hatırlayalım:

1- Uzun pozlama nedeniyle tripod kullanımının şart olması, pratik olmaması ve kızılötesi portre fotoğrafçılığının mümkün olmaması.
2- Fotoğraf makinemizin odaklama mekanizmasının görünür ışık yardımıyla çalışmasından dolayı kızılötesi fotoğraf çekerken odaklamanın zor olması. (Kızılötesi filtre takılıyken odaklama yapabilmeniz için filtreyi söküp çıkarmanız gerekir.)

Kızılötesi için özel olarak çevrilmemiş makinelerin dezavantajlarına Kızılötesi Fotoğraf Çekim Teknikleri isimli yazımda daha ayrıntılı olarak değinmiştim.

Çevirme işlemi esnasında kullandığım araç ve gereçleri merak ediyorsanız buraya tıklayarak inceleyebilirsiniz.

Uyarı: Bu eğitim deneyimli profesyoneller için tasarlanmıştır ve sadece bilgilendirme amaçlıdır. Fotoğraf makinenize yapılan değişiklik, üreticinizin garantisini geçersiz kılar. Eğer dönüştürme işlemini gerçekleştirmeye karar verirseniz fotoğraf makinenizi bozabilir, flaş kapasitöründe depolanmış yüksek voltajdan dolayı zarar görebilir veya ölebilirsiniz. Bu işlemi yapmak kendi sorumluluğunuzdadır. Fotoğraf makinesinin hasar görmesinden veya maruz kalabileceğiniz herhangi bir zarardan veya başka sonuçtan sorumlu değilim.

Odaklama Uyarısı: Sensör üzerindeki kızılötesi engelleyici filtreyi çıkarmak orijinal fabrika kalibrasyonunu bozabilir ve kameranız daha sonra düzgün odaklamayı tamamen başaramayabilir. Ayrıca hangi model olursa olsun mutlaka fleks kablo söküp takma işlemleri olduğu için bu kablolar kolaylıkla zarar görebilirler. Bu gibi durumlarda size yardımcı olamayacağımı baştan belirtmek isterim.

Bir başka husus ise sensöre toz kaçma riskidir. Dönüştürme sürecinde eğer doğru ekipmana sahip değilseniz sensördeki tozu gidermek işin en zor kısmıdır. Bunu kendiniz yapmaya çalışmak yerine, dönüşüm için fotoğraf makinenizi bana göndermenizi veya çevrilmiş bir makine siparişi için iletişime geçmenizi öneririm.

Başlıyoruz

Sökülen vidaları tekrar nereye takacağımızı bilmemiz açısından söküme başlamadan önce vidaları söktüğünüz zaman gruplayarak koyunuz. Bunun için mıknatıslı mat kullanabilirsiniz. Özellikle çevirme işlemine başlamadan önce, batarya ve hafıza kartını çıkarmayı ve eğer makinenizde sensör toz giderme özelliği varsa mutlaka açılışta/kapanışta devre dışı bırakınız.

sensör toz giderme temizleme sistemi menüsü

Sony A7R:

Sony A7R

Vizör lastiğini kaldırıp işaretli vidaları ve döner ekranın altındaki işaretli vidaları söküyoruz:

Sony A7R lcd ekran

Mikrofon girişi yanındaki işaretli vidayı söküyoruz:

Sony A7R mikrofon girişi

Sd kart slotundaki işaretli vidayı söküyoruz:

Sony A7R sd kart slotu

Makinenin tabanındaki işaretli 7 adet vidayı söküyoruz:

Sony A7R taban

Vizör çerçevesini söküyoruz:

Sony A7R vizör

LCD ekran etrafındaki paneli gövdeden nazikçe ayırıyoruz:

Sony A7R arka panel

İşaretli fleksi kabloyu ve vidayı söküyoruz:

Sony A7R ayar tekerleği

Menü hareket tekerleiğini söküyoruz:

Sony A7R tamir

İşaretli iki adet vidayı söküyoruz:

Sony A7R tripod

İşaretli bir adet vidayı söküyoruz:

Sony A7R askı kayışı

İşaretli LCD ekran bağlantısını sağlayan fleksi kabloyu söküyoruz:

Sony A7R lcd panel bağlantı kablosu

İşaretli koruma bandını söküyoruz:

Sony A7R kızılötesi

İşaretli fleksi kabloyu söküyoruz:

Sony A7R kızılötesi dönüştürme

Gürültü izolasyon bandını çıkarıyoruz:

Sony A7R pcb

İşaretli vidaları ve fleksi kabloları söküyoruz:

Sony A7R odaklama

Vizörü çıkarıyoruz ve ortaya çıkan iki adet vidayı söküyoruz:

Sony A7R örnek fotoğraf

Pil yatağında bulunan vidayı söküyoruz:

Sony A7R batarya kapağı

Kavrama lastiğini çıkarıyoruz:

Sony A7R kavrama lastiği

Makinenin üst bloğunu gövdeden nazikçe ayırıyoruz:

Sony A7R üst panel

İşaretli fleksi kabloları ve vidayı söküyoruz:

Sony A7R ayarları

Bize bakan kısımdaki ağırlıklı olarak siyah plastikten oluşan bloğu gövdeden nazikçe ayırıyoruz:

Sony A7R sökülmesi

Sensör bloğunu tutan 3 adet vidayı söküyoruz ve sensör bloğunu gövdeden nazikçe ayırıyoruz:

Sony A7R sensör temizliği

Toz giderme filtresini tutan çerçeveyi ayırıyoruz:

Sony A7R sensör

Toz giderme filtresini söküyoruz. Doğal olarak makinemiz otomatik toz giderme (dust reduction) özelliğini yitirmiş oluyor. Makineyi çevirmeden önce eğer varsa makine ayarlarından açılış ve kapanışta sensör temizleme özelliğini kapatarak makinenin vermesi mümkün hatalarını bertaraf ediyoruz:

Sony A7R sensör temizlenmesi

Siyah plastik çerçeveyi söküyoruz:

Sony A7R sensör sökümü

Low-pass filtreyi söküyoruz ve öncelikle takacağımız kızılötesi filtrenin sensöre bakacak kısmını sensör temizleme spatulası ve sensör temizleme sıvısı ile iyice temizliyoruz ardından kızılötesi filtreyi montajlıyoruz. Taktığımız filtrenin perdeye bakan kısmını da temizliyoruz. Ve fotoğraf makinemizi geri montajlıyoruz:

Sony A7R full frame

Ve bir deneme çekimi

Sırada ise kızılötesi fotoğraf makinemizin doğru odaklama yapabilmesi için odaklama ayarı yapılması gerekir. Bu ayarın nasıl yapılabileceğini Kızılötesi Çevrilmiş Fotoğraf Makinelerinde Odaklama Kalibrasyonu isimli sayfada anlatılan şekilde yapabilirsiniz.

Sony A7R örnek çekilmiş fotoğraf

Equipment: IR modified Sony A7R, Sony SEL 16mm f/2.8
Exif: 18mm, f/11, iso200, 1/750 sec.

Canon 550D Kızılötesi Çevirme Rehberi

Bu yazımda sizlere Canon 550D’nin nasıl Kızılötesi Fotoğraf çekimi için çevrileceğini anlatacağım. Öncelikle bir fotoğraf makinesini neden sadece kızılötesi fotoğraf çekimi için çevirdiğimizi hatırlayalım:

1- Uzun pozlama nedeniyle tripod kullanımının şart olması, pratik olmaması ve kızılötesi portre fotoğrafçılığının mümkün olmaması.
2- Fotoğraf makinemizin odaklama mekanizmasının görünür ışık yardımıyla çalışmasından dolayı kızılötesi fotoğraf çekerken odaklamanın zor olması. (Kızılötesi filtre takılıyken odaklama yapabilmeniz için filtreyi söküp çıkarmanız gerekir.)

Kızılötesi için özel olarak çevrilmemiş makinelerin dezavantajlarına Kızılötesi Fotoğraf Çekim Teknikleri isimli yazımda daha ayrıntılı olarak değinmiştim.

Çevirme işlemi esnasında kullandığım araç ve gereçleri merak ediyorsanız buraya tıklayarak inceleyebilirsiniz.

Uyarı: Bu eğitim deneyimli profesyoneller için tasarlanmıştır ve sadece bilgilendirme amaçlıdır. Fotoğraf makinenize yapılan değişiklik, üreticinizin garantisini geçersiz kılar. Eğer dönüştürme işlemini gerçekleştirmeye karar verirseniz fotoğraf makinenizi bozabilir, flaş kapasitöründe depolanmış yüksek voltajdan dolayı zarar görebilir veya ölebilirsiniz. Bu işlemi yapmak kendi sorumluluğunuzdadır. Fotoğraf makinesinin hasar görmesinden veya maruz kalabileceğiniz herhangi bir zarardan veya başka sonuçtan sorumlu değilim.

Odaklama Uyarısı: Sensör üzerindeki kızılötesi engelleyici filtreyi çıkarmak orijinal fabrika kalibrasyonunu bozabilir ve kameranız daha sonra düzgün odaklamayı tamamen başaramayabilir. Ayrıca hangi model olursa olsun mutlaka fleks kablo söküp takma işlemleri olduğu için bu kablolar kolaylıkla zarar görebilirler. Bu gibi durumlarda size yardımcı olamayacağımı baştan belirtmek isterim.

Bir başka husus ise sensöre toz kaçma riskidir. Dönüştürme sürecinde eğer doğru ekipmana sahip değilseniz sensördeki tozu gidermek işin en zor kısmıdır. Bunu kendiniz yapmaya çalışmak yerine, dönüşüm için fotoğraf makinenizi bana göndermenizi veya çevrilmiş bir makine siparişi için iletişime geçmenizi öneririm.

Başlıyoruz

Sökülen vidaları tekrar nereye takacağımızı bilmemiz açısından söküme başlamadan önce vidaları söktüğünüz zaman gruplayarak koyunuz. Bunun için mıknatıslı mat kullanabilirsiniz. Özellikle çevirme işlemine başlamadan önce, batarya ve hafıza kartını çıkarmayı ve eğer makinenizde sensör toz giderme özelliği varsa mutlaka açılışta/kapanışta devre dışı bırakınız.

sensör toz giderme temizleme sistemi menüsü

Canon 550D:

Canon 550D

Vizör lastiğini kaldırıp ortaya çıkan 2 adet vidayı, diyoptri ayarı için dönen düğmenin ortasındaki vidayı ve çekim esnasında elimizi dayadığımız koruma lastiğini söküyoruz.

Canon 550D

SD kart slotunun olduğu cephedeki işaretli 2 adet vidayı söküyoruz.

Canon 550D

USB bağlantı cephesindeki işaretli 3 adet vidayı söküyoruz.

Canon 550D

Makinenin tabanındaki işaretli 7 adet vidayı söküyoruz.

Canon 550D

Makinenin üst tarafındaki işaretli 2 adet vidayı söküyoruz.

Canon 550D

Bayonet cephesindeki işaretli 2 adet vidayı söküyoruz.

Canon 550D

LCD ekranın bulunduğu paneli gövdeden nazikçe ayırıyoruz ve işaretli fleksi kabloyu söküyoruz. Ardından paneli gövdeden ayırıyoruz.

Canon 550D

İşaretli fleksi kabloları söküyoruz.

Canon 550D

Tripod vidalama yuvasının yanından gövde plastiğini tornavida ile hafifçe kaldırarak gövdenin ön panelini tripod yuvasından kurtarıyoruz ve ön paneli gövdeden ayırıyoruz.

Canon 550D

İşaretli iki adet kabloyu söküyoruz.

Canon 550D

Üst paneli gövdeden nazikçe ayırıyoruz.

Canon 550D

İşaretli 5 adet vidayı söküyoruz ve pcb yi nazikçe kaldırıyoruz.

Canon 550D

İşaretli 5 adet vidayı ve sensör temizleme katmanına giden fleksi kabloyu söküyoruz ve sensör bloğunu gövdeden dikkatlice ayırıyoruz.

Canon 550D

Sensör bloğundaki işaretli 2 adet vidayı söküyoruz ve vidanın tuttuğu metal çerçeveyi sensör bloğundan ayırıyoruz.

Canon 550D

Metal çerçevenin ayrılmış hali. Toz giderme filtresini de söküyoruz. Doğal olarak makinemiz otomatik toz giderme (dust reduction) özelliğini yitirmiş oluyor. Makineyi çevirmeden önce eğer varsa makine ayarlarından açılış ve kapanışta sensör temizleme özelliğini kapatarak makinenin vermesi mümkün hatalarını bertaraf ediyoruz.

Canon 550D

Toz giderme filtresinin sökülmüş hali.

Canon 550D

Low-pass filtreyi maket bıçağı yardımıyla yerinden söküyoruz. Bu esnada hava pompanız muhakkak yanınızda hazır bulunsun. Sensörü sökerken bol miktarda cam tozu sensörün üzerine düşecektir. Hava pompası yardımıyla bu cam kırıklarını kolaylıkla temizleyebilirsiniz.

Canon 550D

Öncelikle takacağımız kızılötesi filtrenin sensöre bakacak kısmını sensör temizleme spatulası ve sensör temizleme sıvısı ile iyice temizliyoruz ardından kızılötesi filtreyi montajlıyoruz.

Canon 450D

Low-pass filtrenin kızılötesi filtre ile değiştirilmiş hali. Taktığımız filtrenin perdeye bakan kısmını da temizliyoruz. Ve fotoğraf makinemizi geri montajlıyoruz.

Canon 450D

Ve bir deneme çekimi.

Sırada ise kızılötesi fotoğraf makinemizin doğru odaklama yapabilmesi için odaklama ayarı yapılması gerekir. Bu ayarın nasıl yapılabileceğini Kızılötesi Çevrilmiş Fotoğraf Makinelerinde Odaklama Kalibrasyonu isimli sayfada anlatılan şekilde yapabilirsiniz.

Canon 550D

Equipment: IR modified Canon 550D, EF-S 18-55mm F/3.5-5.6
Exif: 18mm, f/8, iso200, 1/250 sec.

Nikon D7200 Kızılötesi Çevirme Rehberi

Bu yazımda sizlere Nikon D7200’ün nasıl Kızılötesi Fotoğraf çekimi için çevrileceğini anlatacağım. Öncelikle bir fotoğraf makinesini neden sadece kızılötesi fotoğraf çekimi için çevirdiğimizi hatırlayalım:

1- Uzun pozlama nedeniyle tripod kullanımının şart olması, pratik olmaması ve kızılötesi portre fotoğrafçılığının mümkün olmaması.
2- Fotoğraf makinemizin odaklama mekanizmasının görünür ışık yardımıyla çalışmasından dolayı kızılötesi fotoğraf çekerken odaklamanın zor olması. (Kızılötesi filtre takılıyken odaklama yapabilmeniz için filtreyi söküp çıkarmanız gerekir.)

Kızılötesi için özel olarak çevrilmemiş makinelerin dezavantajlarına Kızılötesi Fotoğraf Çekim Teknikleri isimli yazımda daha ayrıntılı olarak değinmiştim.

Çevirme işlemi esnasında kullandığım araç ve gereçleri merak ediyorsanız buraya tıklayarak inceleyebilirsiniz.

Uyarı: Bu eğitim deneyimli profesyoneller için tasarlanmıştır ve sadece bilgilendirme amaçlıdır. Fotoğraf makinenize yapılan değişiklik, üreticinizin garantisini geçersiz kılar. Eğer dönüştürme işlemini gerçekleştirmeye karar verirseniz fotoğraf makinenizi bozabilir, flaş kapasitöründe depolanmış yüksek voltajdan dolayı zarar görebilir veya ölebilirsiniz. Bu işlemi yapmak kendi sorumluluğunuzdadır. Fotoğraf makinesinin hasar görmesinden veya maruz kalabileceğiniz herhangi bir zarardan veya başka sonuçtan sorumlu değilim.

Odaklama Uyarısı: Sensör üzerindeki kızılötesi engelleyici filtreyi çıkarmak orijinal fabrika kalibrasyonunu bozabilir ve kameranız daha sonra düzgün odaklamayı tamamen başaramayabilir. Ayrıca hangi model olursa olsun mutlaka fleks kablo söküp takma işlemleri olduğu için bu kablolar kolaylıkla zarar görebilirler. Bu gibi durumlarda size yardımcı olamayacağımı baştan belirtmek isterim.

Bir başka husus ise sensöre toz kaçma riskidir. Dönüştürme sürecinde eğer doğru ekipmana sahip değilseniz sensördeki tozu gidermek işin en zor kısmıdır. Bunu kendiniz yapmaya çalışmak yerine, dönüşüm için fotoğraf makinenizi bana göndermenizi veya çevrilmiş bir makine siparişi için iletişime geçmenizi öneririm.

Başlıyoruz

Sökülen vidaları tekrar nereye takacağımızı bilmemiz açısından söküme başlamadan önce vidaları söktüğünüz zaman gruplayarak koyunuz. Bunun için mıknatıslı mat kullanabilirsiniz. Özellikle çevirme işlemine başlamadan önce, batarya ve hafıza kartını çıkarmayı ve eğer makinenizde sensör toz giderme özelliği varsa mutlaka açılışta/kapanışta devre dışı bırakınız.

sensör toz giderme temizleme sistemi menüsü

Nikon D7200:

Nikon D7200

Vizör lastiğini kaldırıp işaretli 2 adet vidayı, Lastik altında gizlenmiş 2 adet vidayı söküyoruz. Ayrıca Diyoptri ayarı için dönen düğmenin ortasındaki ince yön belirten tabakayı cımbız yardımıyla kaldırıyoruz ve altındaki vidayı da söküyoruz:

Nikon D7200 Back

Sd kart slotu kapağını açıp işaretli 4 adet vidayı söküyoruz:

Nikon D7200 card door

Hdmi bağlantı cephesindeki işaretli 3 adet vidayı söküyoruz:

Nikon D7200 hdmi door

Makinenin tabanındaki işaretlemiş olduğum 8 adet vidayı söküyoruz:

Nikon D7200 taban

Taban kapağını nazikçe çıkartıyoruz ve taban kısmındaki işaretli 2 adet vidayı söküyoruz:

Nikon D7200 taban sökme

Hafıza kartı bloğunu gövdeden ayırıyoruz:

Nikon D7200 kart yuvası

Lcd ekranın olduğu bloğu nazikçe kaldırıp işaretli 1 adet fleksi kabloyu pcb den söküyoruz ve bloğu gövdeden tamamen ayırıyoruz:

Nikon D7200 söküm

İşaretli 7 adet fleksi kabloyu çıkartıyoruz ve 7 adet vidayı söküyoruz ve pcb yi nazikçe gövdeden ayırıyoruz:

Nikon D7200 Tamir

L şeklindeki fleksi kabloyu işareti yerden olmak üzere ve sensör bloğunu tutan işaretli 3 adet vidayı söküyoruz:

Nikon D7200 Sensör bloğu

Sensör çerçevesini tutan işaretli 4 adet vidayı ve toz giderme filtresinin pcb’ye olan bağlantısını havya yardımıyla lehimlerinden söküyoruz. Doğal olarak makinemiz otomatik toz giderme (dust reduction) özelliğini yitirmiş oluyor. Makineyi çevirmeden önce eğer varsa makine ayarlarından açılış ve kapanışta sensör temizleme özelliğini kapatarak makinenin vermesi mümkün hatalarını bertaraf ediyoruz. Daha sonra ise çerçeveyi sensör bloğundan ayırıyoruz:

Nikon D7200 sensör

Sensör çerçevesinin çıkarılmış hali:

Toz giderme filtresini kaldırıyoruz:

Nikon D7200 sensör sökümü

Low-Pass filtreyi söküyoruz ve yerine kızılötesi filtreyi montajlıyoruz:

Nikon D7200 kızılötesi blok filtre

Öncelikle takacağımız kızılötesi filtrenin sensöre bakacak kısmını sensör temizleme spatulası ve sensör temizleme sıvısı ile iyice temizliyoruz.

sensör sapatulası ile sensör temizleme

Kızılötesi filtreyi montajlıyoruz.

Nikon D7200 infrared sensor filter

Low-pass filtrenin kızılötesi filtre ile değiştirilmiş hali. Taktığımız filtrenin perdeye bakan kısmını da temizliyoruz. Ve fotoğraf makinemizi geri montajlıyoruz.

Sırada ise kızılötesi fotoğraf makinemizin doğru odaklama yapabilmesi için odaklama ayarı yapılması gerekir. Bu ayarın nasıl yapılabileceğini Kızılötesi Çevrilmiş Fotoğraf Makinelerinde Odaklama Kalibrasyonu isimli sayfada anlatılan şekilde yapabilirsiniz.

Nikon D7200

Equipment: IR modified Nikon D7200, AF-S 10-24MM F/3.5-4.5
Exif: 10mm, f/8, iso100, 1/100 sec.

Canon 60D Kızılötesi Çevirme Rehberi

Bu yazımda sizlere Canon 60D’nin nasıl Kızılötesi Fotoğraf çekimi için çevrileceğini anlatacağım. Öncelikle bir fotoğraf makinesini neden sadece kızılötesi fotoğraf çekimi için çevirdiğimizi hatırlayalım:

1- Uzun pozlama nedeniyle tripod kullanımının şart olması, pratik olmaması ve kızılötesi portre fotoğrafçılığının mümkün olmaması.
2- Fotoğraf makinemizin odaklama mekanizmasının görünür ışık yardımıyla çalışmasından dolayı kızılötesi fotoğraf çekerken odaklamanın zor olması. (Kızılötesi filtre takılıyken odaklama yapabilmeniz için filtreyi söküp çıkarmanız gerekir.)

Kızılötesi için özel olarak çevrilmemiş makinelerin dezavantajlarına Kızılötesi Fotoğraf Çekim Teknikleri isimli yazımda daha ayrıntılı olarak değinmiştim.

Çevirme işlemi esnasında kullandığım araç ve gereçleri merak ediyorsanız buraya tıklayarak inceleyebilirsiniz.

Uyarı: Bu eğitim deneyimli profesyoneller için tasarlanmıştır ve sadece bilgilendirme amaçlıdır. Fotoğraf makinenize yapılan değişiklik, üreticinizin garantisini geçersiz kılar. Eğer dönüştürme işlemini gerçekleştirmeye karar verirseniz fotoğraf makinenizi bozabilir, flaş kapasitöründe depolanmış yüksek voltajdan dolayı zarar görebilir veya ölebilirsiniz. Bu işlemi yapmak kendi sorumluluğunuzdadır. Fotoğraf makinesinin hasar görmesinden veya maruz kalabileceğiniz herhangi bir zarardan veya başka sonuçtan sorumlu değilim.

Odaklama Uyarısı: Sensör üzerindeki kızılötesi engelleyici filtreyi çıkarmak orijinal fabrika kalibrasyonunu bozabilir ve kameranız daha sonra düzgün odaklamayı tamamen başaramayabilir. Ayrıca hangi model olursa olsun mutlaka fleks kablo söküp takma işlemleri olduğu için bu kablolar kolaylıkla zarar görebilirler. Bu gibi durumlarda size yardımcı olamayacağımı baştan belirtmek isterim.

Bir başka husus ise sensöre toz kaçma riskidir. Dönüştürme sürecinde eğer doğru ekipmana sahip değilseniz sensördeki tozu gidermek işin en zor kısmıdır. Bunu kendiniz yapmaya çalışmak yerine, dönüşüm için fotoğraf makinenizi bana göndermenizi veya çevrilmiş bir makine siparişi için iletişime geçmenizi öneririm.

Başlıyoruz

Sökülen vidaları tekrar nereye takacağımızı bilmemiz açısından söküme başlamadan önce vidaları söktüğünüz zaman gruplayarak koyunuz. Bunun için mıknatıslı mat kullanabilirsiniz. Özellikle çevirme işlemine başlamadan önce, batarya ve hafıza kartını çıkarmayı ve eğer makinenizde sensör toz giderme özelliği varsa mutlaka açılışta/kapanışta devre dışı bırakınız.

sensör toz giderme temizleme sistemi menüsü

Canon 60D:

Canon 60D

Vizör lastiğini kaldırıp ortaya çıkan 3 adet vidayı, LCD döner ekranı açtığımızda karşımıza gelen soldaki 1 adet ve döner ekran bağlantı yerindeki 2 adet vidayi söküyoruz.

Makinenin tabanındaki işaretlemiş olduğum 4 adet vidayı söküyoruz.

Kavrama lastiğini kaldırıp ortaya çıkan 2 adet vidayı söküyoruz.

USB bağlantı cephesindeki işaretli 2 adet vidayı söküyoruz.

Lcd ekranın olduğu gövdenin arka bloğunu nazikçe kaldırıp işaretli 1 adet fleksi kabloyu pcb den söküyoruz.

İşaretli 11 adet fleksi kabloyu, 5 adet vidayı ve vizörün altındaki geçmeli plastik kabloyu beyaz bağlantı aparatını tutarak söküyoruz. Ardından pcb yi nazikçe kaldırıyoruz.

Kaldırdığımız pcb nin alt tarafındak kablo yığınını söküyoruz.

Sensör bloğunu sabitleyen 5 adet vidayı ve sensör toz giderme mekanizmasının gövdeye olan bağlantısını sağlayan fleksi kabloyu söküyoruz.

Sensör çerçevesini tutan işaretli 2 adet vidayı söküyoruz ve çerçeveyi ayırıyoruz.

Çerçevenin Sensör bloğundan ayrılmış hali. Bu adımda sensör toz giderme mekanizmasının bir parçası olan toz giderme filtresini söküyoruz. Doğal olarak makinemiz otomatik toz giderme (dust reduction) özelliğini yitirmiş oluyor. Makineyi çevirmeden önce eğer varsa makine ayarlarından açılış ve kapanışta sensör temizleme özelliğini kapatarak makinenin vermesi mümkün hatalarını bertaraf ediyoruz.

Sensör toz giderme filtresinin çıkarılmış hali. Sensör üzerinde Low-pass filtre açıkça görülmektedir. Bir sonraki adımda ise bu filtreyi sökeceğiz.

Maket bıçağı yardımıyla low-pass filtreyi tutan yapışkanları kesip filtreyi serbest bırakıyoruz ve ardından söküyoruz.

Low-pass fitrenin sökülmüş hali.

Öncelikle takacağımız kızılötesi filtrenin sensöre bakacak kısmını sensör temizleme spatulası ve sensör temizleme sıvısı ile iyice temizliyoruz.

Kızılötesi filtreyi montajlıyoruz.

Low-pass filtrenin kızılötesi filtre ile değiştirilmiş hali. Taktığımız filtrenin perdeye bakan kısmını da temizliyoruz. Ve fotoğraf makinemizi geri montajlıyoruz.

Ve bir deneme çekimi.

Sırada ise kızılötesi fotoğraf makinemizin doğru odaklama yapabilmesi için odaklama ayarı yapılması gerekir. Bu ayarın nasıl yapılabileceğini Kızılötesi Çevrilmiş Fotoğraf Makinelerinde Odaklama Kalibrasyonu isimli sayfada anlatılan şekilde yapabilirsiniz.

Canon 60D

Equipment: IR modified Canon 60D, EF-S 18-55MM F/3.5-5.6
Exif: 18mm, f/8, iso200, 1/320 sec.

Malzemeler

Fotoğraf makinelerini dönüştürme sürecinde kullandığım malzemeler listesi şu şekildedir:

Malzemeler:

1- Elektronikçi Cımbızı
Sökülen vidaları tutmak, flex kablo ve soketlerini, çeşitli kapakları açıp kapatmak ve sensör filtrelerini sökmek için.
malzemeler
2- Steril eldivenler
Elimizdeki yağ veya kir filtreye bulaşırsa temizlenmesi zor olacağından sensöre takılacak olan filtreyi tutmak için. Dönüşüm ya da tamir operasyonlarında işin başından sonuna kadar takmanızı tavsiye ederim. Dahili flaş kapasitörünün boşalmamış olması ciddi elektrik çarpmalarına neden olabilir. Kullanacağınız eldiven sizi bu elektrik çarpmasına karşı koruyacaktır.
steril eldiven
3- Hava Pompası
Sensöre takılacak olan kızılötesi filtreyi sensör temizleme sıvısıyla temizlemeden önce tozlardan arındırmak için.
fotoğraf makinesi lens sensör temizleme hava pompası
4- Steril Maske
Nefes alıp verirken toz zerreciklerinin filtreye ya da sensöre yapışmasını önlemek için.
Steril Maske
5- Optik temizleme sıvısı
Sensöre takılacak olan filtreyi ve sensörü temizlemek için. Bu sıvının özelliği çözücü, uçucu ve uçtuktan sonra ardında kalıntı bırakmamasıdır. Normalde sensör temizliği için de kullanılır. Marka olarak Eclipse öneririm. Ebay de oldukça ucuza temin edebilirsiniz. Bulunamıyorsa 99,9% saflıkta metil alkol ya da izopropil alkol de kullanabilirsiniz.
sensör temizleme saf metanol
6- Tornavida Seti
İçinde envai çeşit uç olan bir set işinizi görecektir. Ben iFixit sitesinden aldığım tornavida setini kullanıyorum. Pahalı olmasının yanında her türlü ihtiyacınıza cevap verecek uç seti ile mükemmel bir settir. Bu seti almasanız bile manyetik organizeri şiddetle öneriyorum. Herhangi bir bakım ya da tamir işinizde söktüğünüz vidaları gruplamanız için çok işinize yarayacaktır.
tornavida seti
7- Mikrofiber Bez
Kızılötesi filtreyi sensör önüne montajlamadan önce optik temizleme sıvısıyla temizlerken tozsuz ortam yaratılması için. Bu bezin özelliği mikrofiber olması, toz ve partikül bırakmamasıdır. Fotoğraf malzemesi satışı yapılan yerlerde bulmanız mümkündür.
mikrofiber lens temizleme bezi
8- Sensör Temizleme Spatulası (Sensor Swab)
Sensöre takılacak olan filtreyi temizlemek için. Bunun da özelliği temizlik esnasında toz ve partikül bırakmamasıdır. Türkiye’de bulabileceğiniz gibi yurtdışı alışveriş sitelerinden de cüzi bir ücret karşılığında almanız mümkündür.
sensör temizleme spatulası sensor swab
9- Havya
Kablo sökmek ve tekrar lehimlemek için.
havya seti

Not: Steril Maske, Steril eldivenler, Hava Pompasını herhangi bir medikalden temin edebilirsiniz.

Polarize, UV ve ND Filtreler ve Kızılötesi Fotoğrafçılıkta Kullanılmaları

Fotoğrafçılıkta filtreler ve bu filtrelerin kızılötesi fotoğraflara etkileri

Fotoğrafçılıkta filtreler kuşkusuz en popüler ekipmanların başında gelmektedirler. Çektiğimiz fotoğraflara ayrı bir tat vermek için kullandığımız filtrelerin kızılötesi ışık altında nasıl performans gösterdiklerini ve kızılötesi fotoğraflara ne gibi etkileri olduğunu merak edenler için Polarize, ND ve UV filtreleri test ettim.

Polarize Filtre

Polarize filtreler fotoğrafçılıkta iki ana amaç için kullanılır. Birincisi durgun su birikintilerinin veya cam gibi nesnelerin yüzey yansımalarını filtrelemek, ikincisi ise Manzara fotoğrafçılığında gökyüzünü koyulaştırmak içindir. Polarize filtre kullanılarak çekilmiş olan fotoğraflarda en başta göze çarpan etki renk doygunluğunun ve kontrastın daha da artmış olması ve buna bağlı olarak daha güzel görünmesidir. Işık kaynağından yayılan ışınların objektifin görüş pozisyonuna yaptığı açı 90° iken etkisi en üst düzeye çıkar. Güneşli bir havada güneşi arkanıza alıp pozlama yaparsanız etkisi çok az olur.

Kızılötesi Fotoğrafçılıkta etkisi: Polarize filtreler görünür ışık altında gösterdikleri performansı kızılötesi ışık altında da gösterirler. Genel olarak fotoğrafa etkileri kontrast kazandırmaktan çok su ve cam gibi yansıtıcılığı yüksek yerlerden gelen ışıkları polarize etmeleridir. Bazı optik cam şirketleri özel kızılötesi polarize filtreleri üretir. Oldukça pahalı olmalarına rağmen kızılötesi ışık altındaki performansları çok iyidir.

Özel bir kızılötesi polarize filtre için yüksek meblağlarda harcama yapmak yerine kızılötesi ışık altında yeterli performans gösterebilme ihtimalleri oldukça yüksek olacağından halihazırda sahip olduğunuz polarize filtreleri test edebilirsiniz.

NOT: Aşağıda eklemiş olduğum filtrelerin kızılötesi fotoğraflara olan etkilerinin karşılaştırmalı örnekleri yer almaktadır. Sol tarafa eklenmiş olan fotoğraflar filtre kullanılarak çekilmiş olan fotoğraflardır.




ND Filtre

Bu filtrelerin kullanılma amaçları uzun pozlama yapmaya izin vermeyecek kadar çok ışıklı ortamlarda ışık şiddetinin düşürülerek uzun pozlama yapmaya imkân vermesidir. ND filtreler üzerlerine düşen ışığın şiddetini geçirgenlik değerlerine göre görünür ışık tayfının tüm dalga boylarında eşit olarak düşürecek şekilde tasarlanırlar.

fotoğrafçılıkta filtreler

Çeşitli yoğunluk derecelerine ait ND filtrelerin ışık geçirgenlik grafiği.

Kızılötesi Fotoğrafçılıkta etkisi: Kabiliyetleri görünür ışığın yanında kızılötesi ışık tayfını da kapsar. Bu sebepten dolayı ND filtreler kızılötesi fotoğrafçılık için de kullanılabilir. Tek fark, kızılötesi ışık bandının şiddetini görünür ışık bandınından farklı olarak düşüreceğinden ND filtrelerin yoğunluk dereceleri kızılötesi ışık altında farklı olacaktır. Örnek olarak Görünür ışıkta 3.0 optik yoğunluklu 10 poz düşürücü ND filtre üzerine düşen görünür ışığın binde birini geçirir. Ama kızılötesi ışık altında optik yoğunluğu 2.7, kızılötesi ışık geçirgenlik oranı binde iki olan 9 poz düşürücü bir ND filtre gibi davranabilir.

UV Filtre

UV filtreler 200nm ile 385nm arasındaki UV ışık tayfında etkili olduklarından kızılötesi fotoğrafçılık için hiç bir etkisi yoktur. İşlevi objektifi korumaktan öteye geçmez. Makineye ulaşan ışığın UV ışık tayfı, UV filtre ile filtrelenmemiş olsa bile makinenin içine takılmış olan kızılötesi filtre UV ışık tayfını filtreleyeceği ve çekilen fotoğrafa hiç bir etkisi olmayacağı için UV filtrenin kızılötesi fotoğrafçılık için hiç bir işlevi yoktur.

uv filtre geçirgenlik grafiği

UV filtrelerin ışık geçirgenlik grafiği.

Bitkiler Kızılötesi Fotoğraflarda Neden Beyaz Görünür?

Karşılaşacağınız kızılötesi fotoğraflarda ilk olarak gözünüze çarpacak şey ağaçların bembeyaz görünmeleri ve fotoğrafın bütününe yansıyan sıradışılık olacaktır. Kızılötesi fotoğraflara o eşsiz güzelliklerini yansıtan temel unsurlardan biri süphesiz üzerine kar yağmış gibi görülen bembeyaz ağaçlardır. İster yazın isterseniz kışın fotoğraf çekin, istisnasız tüm yapraklı bitkiler bembeyaz bir görünüme kavuşmaktadırlar. Zaten beni ve bir çok fotoğrafçıyı da kendine çeken gizemli büyü, ağaçların bembeyaz görünmelerinden kaynaklanmaktadır. Bitkiler kızılötesi fotoğraflarda neden beyaz görünmektedirler? Elbette bunun cevabı bitkilerin gizli dünyasında saklı.

Bitkilerin fotosentez sonucunda besin ürettiklerini biliyoruz. Fotosentez; kloroplastlarında klorofil taşıyan canlılarda ışık enerjisi kullanılarak organik bileşiklerin üretilmesi olayıdır. Bitkilerde bulunan klorofil, beş çeşit olup, bunlar a,b,c,d ve f şeklinde adlandırılır. Damarlı yeşil bitkilerde klorofil a ve b 1/3 oranında bulunur. Diğer klorofiller bu bitkilerde bulunsa bile çok az veya eser miktardadır. Aşağıdaki grafikten de anlaşılacağı üzere a ve b tipi klorofiller tarafından Mor – Mavi (400nm – 490nm) ve Turuncu – Kırmızı (630nm – 700nm) en çok emilen ışık tayflarıdır. Cyan-Yeşil-Sarı (490nm-630nm) bölgesinin ise tamamına yakını kullanılmayıp bitkiler tarafından yansıtılırlar. Elbette sadece Yeşil değil, Ultraviyole (300nm altı) ve Kızılötesi ışık da (700nm üstü) kullanılmamaktadır. Bitkilerin yeşil görünmesinin temel sebebi insan gözünün yansıtılan ışık tayfları arasından sadece yeşil renge hassas olmasıdır. Üzerlerine düşen kızılötesi ışık tayfının tamamını yansıttıkları için bitkiler kızılötesi fotoğraflarda beyaz olarak görünürler.

Bitkiler Kızılötesi Fotoğraflarda beyaz görünür

Bitkiler Kızılötesi Fotoğraflarda nasıl görünür karşılaştırmalı fotoğraf:

Bitki örtüsünün Görünür ışık ve Kızılötesi ışık altında karşılaştırmalı görünümü:
Kızılötesi
Görünür ışık

İğne yapraklı ağaçlar kızılötesi fotoğraflarda yine beyaz görünmelerine rağmen geniş yapraklı ağaçlar kadar hoş bir etki bırakmamaktadırlar. Kızılötesi fotoğraf çekerken Çınar gibi geniş yapraklı ağaçları kadrajnıza alırsanız kızılötesi fotoğraflarınızda o bilindik beyaz ağaç etkisi çok daha iyi olacaktır. Geniş yapraklı ağaçlar bembeyaz bir hale bürününce ortaya gayet güzel görüntüler çıkıyor. Bir parkta çektiğim gelişi güzel bir fotoğraf:

kızılötesi fotoğraf

Equipment: Nikon D700, AF 20mm f/2.8D, Hoya R72 Infrared Filter
Exif: 20mm, f/8, iso100, 10sec.
Location: Çamlık / Denizli / TURKEY

Canon 450D Kızılötesi Çevirme Rehberi

Bu yazımda sizlere Canon 450D’nin nasıl Kızılötesi Fotoğraf çekimi için çevrileceğini anlatacağım. Öncelikle bir fotoğraf makinesini neden sadece kızılötesi fotoğraf çekimi için çevirdiğimizi hatırlayalım:

1- Uzun pozlama nedeniyle tripod kullanımının şart olması, pratik olmaması ve kızılötesi portre fotoğrafçılığının mümkün olmaması.
2- Fotoğraf makinemizin odaklama mekanizmasının görünür ışık yardımıyla çalışmasından dolayı kızılötesi fotoğraf çekerken odaklamanın zor olması. (Kızılötesi filtre takılıyken odaklama yapabilmeniz için filtreyi söküp çıkarmanız gerekir.)

Kızılötesi için özel olarak çevrilmemiş makinelerin dezavantajlarına Kızılötesi Fotoğraf Çekim Teknikleri isimli yazımda daha ayrıntılı olarak değinmiştim.

Çevirme işlemi esnasında kullandığım araç ve gereçleri merak ediyorsanız buraya tıklayarak inceleyebilirsiniz.

Uyarı: Bu eğitim deneyimli profesyoneller için tasarlanmıştır ve sadece bilgilendirme amaçlıdır. Fotoğraf makinenize yapılan değişiklik, üreticinizin garantisini geçersiz kılar. Eğer dönüştürme işlemini gerçekleştirmeye karar verirseniz fotoğraf makinenizi bozabilir, flaş kapasitöründe depolanmış yüksek voltajdan dolayı zarar görebilir veya ölebilirsiniz. Bu işlemi yapmak kendi sorumluluğunuzdadır. Fotoğraf makinesinin hasar görmesinden veya maruz kalabileceğiniz herhangi bir zarardan veya başka sonuçtan sorumlu değilim.

Odaklama Uyarısı: Sensör üzerindeki kızılötesi engelleyici filtreyi çıkarmak orijinal fabrika kalibrasyonunu bozabilir ve kameranız daha sonra düzgün odaklamayı tamamen başaramayabilir. Ayrıca hangi model olursa olsun mutlaka fleks kablo söküp takma işlemleri olduğu için bu kablolar kolaylıkla zarar görebilirler. Bu gibi durumlarda size yardımcı olamayacağımı baştan belirtmek isterim.

Bir başka husus ise sensöre toz kaçma riskidir. Dönüştürme sürecinde eğer doğru ekipmana sahip değilseniz sensördeki tozu gidermek işin en zor kısmıdır. Bunu kendiniz yapmaya çalışmak yerine, dönüşüm için fotoğraf makinenizi bana göndermenizi veya çevrilmiş bir makine siparişi için iletişime geçmenizi öneririm.

Başlıyoruz

Sökülen vidaları tekrar nereye takacağımızı bilmemiz açısından söküme başlamadan önce vidaları söktüğünüz zaman gruplayarak koyunuz. Bunun için mıknatıslı mat kullanabilirsiniz. Özellikle çevirme işlemine başlamadan önce, batarya ve hafıza kartını çıkarmayı ve eğer makinenizde sensör toz giderme özelliği varsa mutlaka açılışta/kapanışta devre dışı bırakınız.

sensör toz giderme temizleme sistemi menüsü

Canon 450D:

Canon 450D

Vizör lastiğini kaldırıp ortaya çıkan 3 adet vidayı, diyoptri ayarı için dönen düğmenin ortasındaki vidayı söküyoruz.

Canon 450D

SD kart slotunun olduğu cephedeki işaretli 2 adet vidayı söküyoruz.

Canon 450D

USB bağlantı cephesindeki işaretli 1 adet vidayı söküyoruz.

Canon 450D

Makinenin tabanındaki işaretli 7 adet vidayı söküyoruz.

Canon 450D

Makinenin üst tarafındaki işaretli 2 adet vidayı söküyoruz.

Canon 450D

El kavrama lastiğinin altında gizlenmiş 1 adet vidayı söküyoruz.

Canon 450D

İşaretli 10 adet fleksi kabloyu söküyoruz ve LCD ekranın bulunduğu arka kapağı gövdeden ayırıyoruz.

Canon 450D

Tripod vidalama yuvasının yanından gövde plastiğini tornavida ile hafifçe kaldırarak gövdenin ön panelini tripod yuvasından kurtarıyoruz ve ön paneli gövdeden ayırıyoruz.

Canon 450D

Ön panelin gövdeden ayrılmış hali.

Canon 450D

İşaretli iki adet kabloyu söküyoruz.

Canon 450D

Üst paneli gövdeden nazikçe ayırıyoruz.

Canon 450D

İşaretli 4 adet vidayı söküyoruz ve pcb yi nazikçe kaldırıyoruz.

Canon 450D

İşaretli vidayı söküyoruz.

Canon 450D

İşaretli 5 adet vidayı söküyoruz ve sensör bloğunu gövdeden dikkatlice ayırıyoruz.

Canon 450D

Sensör bloğundaki işaretli vidayı söküyoruz ve vidanın tuttuğu metal çerçeveyi sensör bloğundan ayırıyoruz.

Canon 450D

Metal çerçevenin ayrılmış hali. Toz giderme filtresini de söküyoruz. Doğal olarak makinemiz otomatik toz giderme (dust reduction) özelliğini yitirmiş oluyor. Makineyi çevirmeden önce eğer varsa makine ayarlarından açılış ve kapanışta sensör temizleme özelliğini kapatarak makinenin vermesi mümkün hatalarını bertaraf ediyoruz.

Canon 450D

Toz giderme filtresinin sökülmüş hali.

Canon 450D

Low-pass filtreyi maket bıçağı yardımıyla yerinden söküyoruz. Bu esnada hava pompanız muhakkak yanınızda hazır bulunsun. Sensörü sökerken bol miktarda cam tozu sensörün üzerine düşecektir. Hava pompası yardımıyla bu cam kırıklarını kolaylıkla temizleyebilirsiniz.

Canon 450D

Öncelikle takacağımız kızılötesi filtrenin sensöre bakacak kısmını sensör temizleme spatulası ve sensör temizleme sıvısı ile iyice temizliyoruz ardından kızılötesi filtreyi montajlıyoruz.

Canon 450D

Low-pass filtrenin kızılötesi filtre ile değiştirilmiş hali. Taktığımız filtrenin perdeye bakan kısmını da temizliyoruz. Ve fotoğraf makinemizi geri montajlıyoruz.

Canon 450D

Ve bir deneme çekimi.

Sırada ise kızılötesi fotoğraf makinemizin doğru odaklama yapabilmesi için odaklama ayarı yapılması gerekir. Bu ayarın nasıl yapılabileceğini Kızılötesi Çevrilmiş Fotoğraf Makinelerinde Odaklama Kalibrasyonu isimli sayfada anlatılan şekilde yapabilirsiniz.

Canon 450D

Equipment: IR modified Canon 450D, EF-S 18-55mm F/3.5-5.6
Exif: 18mm, f/8, iso200, 1/250 sec.

Kızılötesi Fotoğrafçılıkta HDR Tekniği Uygulaması

HDR Tekniği (Yüksek Dinamik Aralık)

HDR Tekniği, Standart dijital görüntüleme ya da fotoğraflama tekniğiyle daha fazla dinamik aralık elde etmek için başvurulan bir yöntemdir. Dinamik aralık ise bir fotoğrafın aydınlık bölgeleri ile karanlık bölgeleri arasındaki ışık şiddeti farkıdır. Çektiğimiz fotoğrafta dinamik aralık fazla ise yani aydınlık bölgelerle birlikte karanlık bölgeler de varsa, fotoğraf makinelerinin algılama kapasiteleri bu bölgeler arasındaki ışık farkı için yetersiz kalır. Dolayısıyla böyle bir karede aydınlık bölgelerde ışık patlamaları oluşurken, karanlık bölgelerde detay kayıpları oluşabilir. Aydınlık bölgelerin detayını yakaladığınızda ise karanlık bölgelerde detay kayıpları, karanlık bölgelerin detayını yakaladığınızda da aydınlık bölgelerde ışık patlamaları oluşur.

HDR tekniği uygulanarak detay kayıpları ve ışık patlamalarının oluştuğu bölgeler dengelenerek daha anlaşılır, daha göze hitap eden fotoğraflar elde edilebilir. Basit şekilde anlatmam gerekirse normal, düşük ve yüksek pozlama değerlerinde en az 3 adet fotoğraf kullanılarak HDR fotoğraflar oluşturulabilir. HDR fotoğrafı oluşturacak yazılım, her bir pikseli oluştururken 3 fotoğrafın da aynı yerdeki pikselini değerlendirip normal pozlanmış olanı seçer. Bu sayede ortaya çıkacak olan HDR fotoğrafın genelinde teorik olarak yüksek dinamik aralıkta eşit ışık şiddeti elde edilir.

Ters ışıkta kalmış bölgeler ya da nesnelerin, tarihi ya da görsel zenginliği olan mekanların ve özellikle de bulutlu manzaraların HDR sonuçları gerçekten ilgi çekicidir.

Kızılötesi fotoğrafçılıkta HDR tekniği uygulaması

Gelelim Kızılötesi ile HDR tekniğinin birleşiminden nasıl bir sonuç ortaya çıkacağına. Kaynak fotoğrafları çekerken pozlama adımları olarak perde sürelerini değiştirmeyi uygun gördüm. HDR yazılımının doğru hesaplama yapma kabiliyetini arttırmak için diyafram değerini sabit ve iso değerini olabildiğince düşük tuttum. Bildiğiniz üzere diyafram değeri değişirse net alan derinliği de değişir ve işlenecek fotoğraflarda net alan farklılıkları meydana gelebilir. ISO değerinin düşük olmasının nedeni de sensörde oluşacak gürültü değerini azaltıp HDR tekniği için pürüzsüz fotoğraflar elde etmektir. ISO değerlerini değiştirerek yapılacak pozlama adımlarında da fotoğraflar arasındaki gürültü oranlarının farklılıkları HDR fotoğrafa negatif olarak yansıyabileceğinden sabit bir iso değeriyle çalışmanızı öneririm. Güncel fotoğraf makinelerinin “Auto Exposure Bracketing (Otomatik Poz Basamaklama)” özelliği HDR fotoğraflar çekmek için geliştirilmiştir. Bracketing özelliğini kullanarak kolaylıkla HDR fotoğraflar çekebilirsiniz.

Canon ve Nikon marka fotoğraf makinelerinde Bracketing özellikleri

Canon ve Nikon marka fotoğraf makinelerinde Bracketing özellikleri.

Kızılötesi HDR tekniği uygulayabilmek yüksek perde hızı demektir ve bunun için de çevrilmiş kızılötesi makineleri kullanmamız gerekir. Çevrilmemiş makinelerde kızılötesi filtre kullanarak HDR fotoğraf üretmeye çalışmak, ND filtrelerle normal ışıkla çekilmiş fotoğraflardan HDR fotoğraf üretmeye benzer. Her ikisinin de hem mantıklı açıklaması hem de pratik bir yönünün olmadığını düşünüyorum.

Ayrıca aşağıda anlatacağım HDR tekniği adımları kızılötesi fotoğraf işleyebildiğiniz varsayılarak anlatılmıştır. Eğer bu konuda tecrübeniz yoksa ya da işleme adımlarını hatırlamak isterseniz Kızılötesi Fotoğtaf İşleme hakkındaki yazıma göz atabilirsiniz.

HDR tekniği için Adobe Photoshop kullanabileceğiniz gibi, HDR Fotoğraf işleme alanında en iyisi olan Photomatix Pro da kullanabilirsiniz. Adobe Photoshop kullanacaksanız çekmiş olduğunuz fotoğrafları “File > Automate > Merge to HDR Pro…” seçeneği ile açarak HDR fotoğraf oluşturabilirsiniz. Yazının devamında ise çektiğimiz fotoğrafları Photomatix Pro ile nasıl HDR fotoğrafa dönüştüreceğimizi anlatacağım.

Photomatix Pro’da HDR fotoğrafın oluşturulması:

Kızılötesi fotoğrafçılıkta beyaz dengesi ayarı konulu yazımda da belirttiğim üzere kızılötesi fotoğraflar 2000-2500K renk sıcaklık değerinde çekilir. Photomatix Pro yazılımında beyaz dengesi ayarını Raw conversion settings bölümündeki custom seçeneği yardımıyla istediğimiz değere ayarlayabildiğimiz halde aşağıda eklediğim örnek resimlerden de anlaşılacağı üzere Photomatix Pro’nun bu seçeneğini pek tutarlı olarak fotoğraflara yansıtamadığını gördüm. Bunun çözümü ise öncelikle başka bir fotoğraf işleme yazılımı ile istediğimiz renk sıcaklığına ayarlanmış ve temel olarak kızılötesi fotoğraf işleme teknikleriyle renkleri ters çevrilmiş bir fotoğrafı kayıpsız fotoğraf formatlarından biri olan TIFF seçeneği ile kaydetmektir. Daha sonra bu fotoğrafları Photomatix Pro yazılımı vasıtasıyla HDR fotoğrafa dönüştürebiliriz. Kayıpsız dosya formatının kullanılmasının nedeni fotoğrafların yazılımlar arasında aktarımı sırasında kalite kaybının önüne geçmektir. JPEG formatıyla çalışmanızı hdr kaynak fotoğrafları arasında sıkıştırma tekniklerinden kaynaklanan gereksiz farklılıklar oluşturabileceğinden dolayı önermiyorum.

hdr tekniği

Photomatix Pro HDR işleme yazılımında beyaz dengesi ayar bölümünde özel ayarlara izin verilmektedir.

Photomatix Pro HDR Custom White Balance

Özel beyaz dengesi ayarının ön izlemesi.
Örnekte Renk sıcaklığı 2000K değerine ayarlanmış olmasına rağmen sonuç işlemeye müsait değildir.

İşleme adımlarında altın kural, fotoğraf işleme yazılımları ile TIFF formatına dönüştürmeden önce yazılımların kendi inisiyatifi dahilinde fotoğraflara müdahale edecek şekilde ayarların kesinlikle hdr oluşturacak fotoğraflara uygulanmamasıdır. Çünkü hdr oluşturmak için farklı pozlama adımları ile çekilmiş her bir fotoğrafa uygulanacak ayarlar da farklı olacağından hdr işleme yazılımının bu fotoğrafları yanlış yorumlamasına neden olacaktır. Örnek vermek gerekirse Adobe Photoshop yazılımında Auto Contrast, Auto Tone gibi içinde Auto geçen hiçbir ayarı uygulamayınız.

Eğer Nikon marka fotoğraf makinesi kullanıyorsanız Nikon’un geliştirmiş olduğu Capture NX-D fotoğraf işleme yazılımını; temel kızılötesi fotoğraf işleme tekniklerini pratik bir şekilde diğer fotoğraflara uygulayabilme ve beyaz dengesi ayarlarını daha doğru ayarlayabilme kabiliyetlerinden dolayı tavsiye ediyorum. Adobe Photoshop yazılımında ise her bir fotoğraf için tek tek üzerinde çalışıp ayrı ayrı olarak TIFF formatında kaydederseniz aşağıda anlatacağım Capture NX-D ile TIFF formatına dönüştürme adımlarını göz ardı edebilirsiniz.

HDR fotoğrafı oluşturulacak kaynak fotoğraflar:

Normal pozlama

Normal pozlama: f/8 iso:200 1/125sn.

Düşük pozlama

Düşük pozlama: f/8 iso:200 1/250sn.

Yüksek pozlama

Yüksek pozlama: f/8 iso:200 1/60sn.

Capture NX-D ile RAW formatındaki fotoğrafların TIFF formata dönüştürülmesi:

İşlediğimiz fotoğrafa uyguladığımız ayarları Güncellenen Ayarları Kopyala’ya tıklayarak kopyalıyoruz. Bu seçenek Geometrik düzeltme, beyaz ayarı, renklerin ters çevrimi gibi ayarları diğer fotoğraflara bir kerede topluca uygulamanıza olanak kılar. Dikkat etmeniz gereken husus ton, doygunluk, aydınlık gibi fotoğraflara uygulandığı zaman HDR işleme yazılımının yanlış değerlendirme yapmasına yol açacak müdahalelerden kaçının. Renklerin ters çevrimi bir ihtimal HDR fotoğraf işleme yazılımının değerlendirme yapmasını etkileyebilir fakat mavi bir gökyüzü isteniyorsa renk ters çevrim işlemi yapılması göz ardı edilebilir bir durumdur:

Capture NX-D ile fotoğraflara uygulanmış ayarların diğer fotoğraflara topluca uygulanması

Güncellenen Ayarları Kopyala’ya tıklayarak kopyaladığımız ayarları Ayarları Yapıştır’a tıklayarak diğer fotoğraflara uygulanmasını sağlıyoruz:

Capture NX-D ile fotoğraflara uygulanmış ayarların diğer fotoğraflara topluca uygulanması

Bütün fotoğraflara aynı ayarlar uygulanmış durumda. Fotoğraflar TIFF formata dönüştürülmeye hazır durumdalar. Dosyaları Dönüştür’e tıklayarak format dönüştürme ve kaydetme seçeneklerini açıyoruz:

Capture NX-D

Dosya biçimi seçeneklerinden TIFF 16bit seçiyoruz. Çıkış ayarları kısmındaki Çözünürlük ve Resim boyutu kısmındaki boyut belirtin ayarları seçilmemiş olmalıdır. Hedef kısmında kaynak klasör kullan ve Kaynak dosya adı kullan seçeneklerini işaretleyip Başlat butonuna tıklayarak fotoğrafların dönüşüm işlemini başlatıyoruz:

Capture NX-D TIFF kaydetme

Fotoğrafların dönüşüm işlemi bittikten sonra TIFF formatındaki fotoğraflar da aynı klasör içinde görünecekler:

Capture NX-D

TIFF formatındaki fotoğrafların Photomatix Pro yazılımı ile HDR fotoğraf olarak işlenmesi:

Load Bracketed Photos’a tıklayarak açılan pencereden de TIFF formatına dönüştürdüğümüz kaynak fotoğrafları görüntülemek için Browse butonuna tıklıyoruz:

Photomatix Pro Hdr

TIFF formatına dönüştürdüğümüz kaynak fotoğrafları seçiyoruz:

Photomatix Pro Hdr

OK butonuna tıklayarak fotoğrafları onaylıyoruz:

Photomatix Pro Hdr

Align source images’i ve crop aligned images’i seçiyoruz. Tripod yardımıyla çekim yaptıysak Preset kısmında On Tripod’u seçiyoruz. Elde çekim yaptıysanız diğer seçeneklerden birini de seçebilirsiniz. Düşük pozlanmış fotoğraflardaki gürültünün giderilmesini istiyorsanız Reduce noise on kısmında underexposed image(s) only seçeneğini, Renk sapmalarının düzeltilmesini istiyorsanız Reduce chromatic aberrations seçeneğini seçiyoruz ve Align & Merge to HDR butonuna tıklayarak HDR fotoğrafı oluşturuyoruz:

Photomatix Pro Hdr

Ve işte kızılötesi HDR fotoğraf. İşimiz bitmedi. Tone Map / Fuse butonuna tıklayarak ekstra ayarları açıyoruz:

Photomatix Pro Hdr

İşleme seçeneklerinde ben Tone Mapping seçeneğini seçtim ve diğer ayarları da örnekteki gibi yaptım. Kızılötesi HDR fotoğraf işlemenin bu adımını tamamen göz zevkinize göre yapabilirsiniz. Ayarlamaları bitirdikten sonra sol alttaki Apply butonuna tıklayarak bu adımı tamamlıyoruz:

Photomatix Pro Hdr

Sol altta ekrana sığmamış olan Advanced Options kısmında uyguladığım ayarlar:

Photomatix Pro Hdr

Kızılötesi HDR fotoğrafımız hazır. Bu adımda bizi son düzenleme sayfası karşılıyor. Kontrast, Renk ve Keskinlik ayarlarından istediğinizi bu final adımda uygulayabilirsiniz. Ben sadece kontrast kısmındaki Lights seçeneğini ayarladım. Done butonuna basarak son düzenleme sayfasını kapatabilirsiniz:

Photomatix Pro Hdr

Fotoğrafın son halini boyutlandırma, kırpma, döndürme, renk sapmalarını giderme, gürültü giderme gibi seçenekleri Utilities menüsü altında bulabilirsiniz:

Photomatix Pro Hdr

Ben uzun kenarı 1600 piksel olacak şekilde boyutlandırmayı tercih ettim. En boy oranını muhafaza etmek için Keep aspect ratio mutlaka seçilmiş olmalıdır:

Photomatix Pro Hdr

Kızılötesi HDR fotoğrafımız tümüyle hazır. Save Final Image butonuna tıklayarak fotoğrafı kaydetme diyaloğunu açıyoruz:

Photomatix Pro Hdr

Fotoğrafı JPEG ya da istediğiniz formatta kaydedebilirsiniz:

Photomatix Pro Hdr

Kızılötesi HDR Fotoğraf:

Hdr fotoğraf

Equipment: IR modified Nikon D90, AF-S 10-24mm F/3.5-4.5
Exif: 10mm, f/8, iso200, 1/125 sec.